4 Poemas de Elisa Chavarrea Chim

 Náayo’ob Ti’ K’óoben

U k’óoben in chiiche’,

ku tsikbatik jejeláas kuxtalilo’ob

náayilo’ob,

ku tooj óoltik kuxtal

U yóoxp’eel chak tuunicho’ob

Ku léembal bey sojol t’aano’obe’

Ti’le k’óobeno’,

U ta’anil u k’áak’ ku luk’sik yajil k’ab

U tuunichilo’obe’ ku tséentik wijilo’ob

K’áak’ ku léembal,

aktáan k’áak’e,

Miise’ ku yichkil,

Yaan máax ku taal u tsikbat u náay,

5 Poemas de Emilia Buitimea Yocupicio

Ili moriara

Ili moriära, ili moriära

¿Jákusë siika?

alheakane emo saw buyte

entokne senu tubuktiriapo

enchi ne buisba

ili moriära, ili moriära

mekka jeekapo nëye

ácheka ne júnneria

buetuk k ara ne enchi puxtía

entok in mammam k ara enchi buissek.

Brujita

Brujita, brujita

¿Hacia dónde vas?

alegre corro detrás de ti

y de un solo brinco

queriéndote atrapar.… Leer más

4 Poemas de Sary Lorena Hau Ucan

Ts’u’uy che’

Jump’éel k’iin in wa’aliktech, teen wíinikene’, teen ko’olelene’, kin kaláantik u

chuun a wíinkilal, kin ki’iki’t’anik a k’aaba’,

kin jóolméek’ikech ichil ts’íibolaj, tumen ki’ichkelem in náaytikech, tumen teech

in k’oja’anil,

teech xan in toj óolal, in yaj óolalech,

teech xan in ki’imak óolal. kin wa’aliktech,

ma’ bíin tu’ubukteni’,

le kéen in báaytech yéetel u yaal in k’abo’obe’

le kéen in beet u tíitikubáa u ts’u’uyil a wiinkilile’, teechili’e’

teenili’e’.… Leer más

9 Poemas de Kalu Tatyisavi

De: Iyo jika Savi / Exilio de la lluvia, Barcelona Digital, 2014. Traducción del autor

a  oko  kumi

su’kua  it+
su’kua  tasu
su’kua  tiini
su’kua  ta’jia

ntakadaa  katyi:
koo  Savi,  koo  Savi
jinu  Savi  je  tyitu  nute
jine  viko  tyiyoo,  kuvii  kusuun

XXIV

párpado del ocote
párpado del águila
párpado del nahual
párpado del trueno

y todos repiten: 
serpiente Savi, serpiente Savi
corre Savi tras la inundación
la nube abre sus alas y duerme

***

a  oko  u’un

nutyi  nuun  nute,
na’yu  xitin  nute,  nute  lee
sa  nanavaa  je  sik++  jin  ta’aan
sava  kakaa  je  kuekuu  ini  yuku

i’tyi  Iya  kuaa
vixe  Savi
jita  koo  nute
nita  kaa  yoo  yata  nute  ka’nu

XXV

ojo del agua,
su nariz baja llamándose
cada rebote juega con su igual
para andar y reír adentro de la montaña

seca la noche
moja Savi
canta la ola
la luna se cuelga en la espalda del mar 

***

a  oko  iñu

yaa  Savi
yaa  nute  xeen
yaa  tyite

nutyi  nuun  ta’jia
tatyi  ta’jia
jia’ku  ta’jia
na’yu  ta’jia

nasa’a  vixe  Savi  maan
katyii:  ntu  y+’+ni  ka  ini  ve’i  kaa,  ne’yani

a  n+’+n  Savi  ve?… Leer más

7 Poemas de Domingo Alejandro Luciano

No’on


No’omba  ka’yon
ko  pänkäban  t’ok  uch’uyu’
ak’ab.

T’an  ko  ch’uch’än  pojpojne
tuba  ixtz’unu’,
ik’ko  xikmeza
yäxoma.

Ni  awät
ko  tz’onzen  izapán.
Chawäk
ke  jänäkna  tan  ji’tunjob.

No’omba  yatz’on  ko  yubkan
tan  ujänäkne  balän,
k’in
ko  chiktan  chojilba.

Tz’äbä  t’an  tan  utä’kiba
ni  ch’ijkobi’  no’o.


Soy

Soy canto
que nace del silbido
de la noche.… Leer más

7 Poemas de Sasil Sánchez Chan

Teen le ko’olelo’

Teen le tuupul t’aano’, le ma’atech u ya’alalo’,
le xíixik oot’elo’, le teejel yéetel áak’ab tuukulo’obe’,
le boox oochelo’, le ku sa’atal kex yaan máax ku paakat.
Teen le sáal k’abo’, le ku pe’ech’el yéetel u muuk’ xiib. 

Teen le chaknul wíinkilalo’, le joronts’íibta’an yéetel po’opoch’il,
le ku xíinxíimbaltik lu’um yéetel u k’aayil jets’ óolal,
le ku tsa’atsayik u yoot’el ti’al u k’ak’atmáan u ch’i’ibalil. … Leer más

4 Poemas y un texto de Sol Ceh Moo

X. Bolón ja’ab

Bolón ja’ab
Tin chukaj waxák jabo’ob
Ka mane ti’ boón ja’ab
Ku ki’ina’an, jach yaj u k’inan

Xikchaj u pixil sujuy
Maank’inalil na’tsilil
Sajkil, muk’yaj
Ya’ab muk’yaj sáansamal
Ku jelpajal in wot’el
Jata’an
Tumeen u muk’il
K’aasil túukul
Wak lajun peso’ob
Jun p’éel siibal tia’al in na’
U ki’ichajal u kóoj ba’alche’e’
Ku jaykubaj tu yook’ol jats’uts’ nook’

U nook’il sujuyil paal
Ku ja’atal, ku cha’achal
Ku béetik u yook’ol k wóol
Ku muk’yaj u chunil kuxtal
Paalile’ bin
Tu yo’olal jun p’éel siibal ti’ na’tsilil

Bin tu yo’olal sajkil
Ka jats’ak
Sajkil
Muk’yajil
Tu junal

Chan ch’uupal
Sujuyil weeníj
Ku síijil p’eek
Ts’ó’ok u bin
Bin u jelpajal
Tu yo’olal u mank’inalil na’tsilil

Kúuchil xooke’

Tun muk’yaj
Tu bonubáj chaakil
P’eeke’ k’uch tak
U boxel u k’abo’ob
Leti’ ku machíl woolise’
Ku pa’ik, ku pa’ik sáansamal
Tak tu k’iinil ka síijik túumben uuj

Bolón ja’ab…

X.Leer más

10 Poemas de Negma Coy

Peraj  taq  sipanïk

Jun  po’t  man  choj  ta  nich’on  chawe’

rija’  nusik’ij  jun  pach’un  tzij  chi  re  awanima,

jun  po’t  man  choj  ta  yatruküch

rija’  nuq’etëj  ak’u’x,

jun  po’t  man  choj  ta  yatrupïtz’

rija’  numalaläj  ruwa’  ak’u’x,

jun  po’t  man  choj  ta  yatrukïch

rija’  nuk’ät  nub’onij  ach’akul.

Jun  po’t  nuk’üt  chawe’

Jarupe’ setesïk ruxak’om  pe  ri’  rik’in  ajowab’äl

richin  ruk’aslemal

chuqa’  richin  qak’aslemal.

Jun  po’t  nutzijoj  chawe’

achike  rub’eyal  yataläx  pe  chi  ruxe’  ri  aq’al  richin  kamïk

achike  rub’eyal ri  b’onil je’ nikiyoj  ruwäch  ri  tz’ilanem

achike  rub’eyal  nichajïx  ruch’akul  Qate’ ruwach’ulew.

Ri  po’t

re jun pach’un tzij ri xkib’än kan ojer qawinaq, ütz k’a naq’etëj

re jun  ojer  tzib’awuj, b’atz’  rub’anikil, re man  xetikir  ta  xkichüp  kan  ruwäch  ri  emajonela’

ri po’t’  nuk’asb’a’ qab’anob’al

rija’  etamab’alil, rija’ na’ojinïk, rija’  jun  k’äs  cholq’ij.… Leer más

15 Poemas de Mikeas Sánchez 

Jesucristo’is Ja’ Ñäjktyäj’ya Äj’ Tzumama’is Kyionuksku’y

Äj’ tzumama’is ja’ myuspäkä’ kastiya’ore
natzu’ jyambä’ä ngyomis’kyionukskutyam
natzu’ xaä’ tumä nabdzu’
jyambäukam yanuku’is musokiu’tyam
Äj’ tzumama’is wyanjambana’ jujche’ ore’omorire’na
Muspabä tä’ tzamä’sawa’jin
tese’ kujtnebya’na eyabä’ ngomis wyinan’omoram
tese’na konukspa chokoyjin ni’ijse
Jesucristo’is ja’ myajna kyonujksku’y
te’ yore äj’ dzumamas’ñye
ñä’ ijtu’na pomarrosas yoma’ram
tese’ sunkbana’ tumä’ matza
wyrün’omoram wadbasenaka’
San Miguel Arkangel’is ja’ myajna’ kyänuksku’y
äj’tzumama’is kyänuksku’y wenen’omo yaxonguy’tyam’dena’
jukis’tyt numbana’ tese’ poyajpana te’ toya’ram
patsoke wejpana’ tese’ te’ Sungä mita’na yängu’kyämä
Te’ yängu’kyämärike pänayaju’ kuyay’yune’ram

Jesucristo no entendió jamás los ruegos de mi abuela

Mi abuela nunca aprendió español
tuvo miedo del olvido de sus dioses
tuvo miedo de despertar una mañana
sin los prodigios de su prole en la memoria
Mi abuela creía que sólo en zoque
se podía hablar con el viento
pero se arrodillaba ante los santos
y oraba con fervor más que nadie
Jesucristo nunca la escuchó
la lengua de mi abuela
tenía el aroma de las pomarrosas
y el brillo de una estrella
le nacía en los ojos cuando cantaba
San Miguel Arcángel nunca la escuchó
los ruegos de mi abuela a veces eran blasfemias
jukis’tyt decía y los dolores cesaban
patsoke gritaba y el tiempo se detenía bajo su cama
En esa misma cama parió a sus siete hijos

¿Jujchere’?

Leer más

7 Poemas de Rubí Tsanda Huerta

Tsïkintskua

Juchiti eratsïkuecha jupindakuarsïndi jauiri/

iorhaticharhu, tepekuerhu

Jirejtasïnka tsïtsïkicheri p’untsúmikua

Kurhantisïnka ts’iticheri pirékuechani

Juchiti jauiri tepekata k’erhi ambe arhikuekasïndi,/

irériska

Xaxeska eska naná echeri…

Jintsïnisï naná iurhíxicha juajti, jóskuecha, tatá jurhíata/

ka naná kutsíri sesikua jimpo

Jintsïni arhíjti eskani mítaaka juchari uandakuani enka/

míkuaritini jaka pínhaskakuarhu

Jisïni sïrikujka takusïri ióntki anapu ambe,/

.miántskuechani… Leer más

Proudly powered by WordPress | Theme: Baskerville 2 by Anders Noren.

Up ↑

×